{"id":10656,"date":"2026-07-01T20:26:05","date_gmt":"2026-07-01T20:26:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ayolqadri.uz\/men-hech-qachon-faqatgina-xotin-va-ona-bolib-qolmayman-mutabar-xushvaqtova-ozbekistonning-ekologik-muammolari-ovoziga-qanday-aylandi\/"},"modified":"2026-07-08T21:30:18","modified_gmt":"2026-07-08T21:30:18","slug":"men-hech-qachon-faqatgina-xotin-va-ona-bolib-qolmayman-mutabar-xushvaqtova-ozbekistonning-ekologik-muammolari-ovoziga-qanday-aylandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/men-hech-qachon-faqatgina-xotin-va-ona-bolib-qolmayman-mutabar-xushvaqtova-ozbekistonning-ekologik-muammolari-ovoziga-qanday-aylandi\/","title":{"rendered":"\u00abMen hech qachon faqatgina rafiqa va ona bo\u2018lib qolmayman\u00bb. Mutabar Xushvaqtova O\u2018zbekistonning ekologik muammolari ovoziga qanday aylandi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/urikguli\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/urikguli\/\">Mutabar Xushvaqtova<\/a> bir kunda ekofaolga aylanmagan. Uning oldindan tuzilgan rejasi, katta jamoasi, prodyuseri yoki puxta o\u2018ylangan ommaviy obrazi bo\u2018lmagan. Boshqasi bor edi: kuchli hamdardlik, jurnalist sifatida savol berish odati, onalik xavotiri va adolatsizlikni ko\u2018rganda jim tura olmaslik hissi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bugun uni Urikguli nomi bilan tanishadi \u2013 ekobloger, jamoatchilik faoli, mustaqil jurnalist, ijtimoiy loyihalar muallifi va ikki farzandning onasi. Uning postlari yuz minglab ko\u2018rishlar to\u2018playdi, qo\u2018llab-quvvatlash, bahs-munozaralar, tanqid va xeytni keltirib chiqaradi. Ammo ekologiya mavzusidagi mashhur chiqishlaridan oldin oddiy maktab, bulling, kassir bo\u2018lib ishlagan kunlari, ilk ijtimoiy loyiha, jurnalistikadagi ilk hafsalasi pir bo\u2018lgan lahzalar va yoshlikda o\u2018zi bilan qilgan muhim bir kelishuvi bor edi: hech qachon faqatgina xotin, faqatgina ona yoki faqatgina kelin bo\u2018lib qolmaslik.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu hikoya plastmassa, suv yoki daraxtlar haqida emas. Bu onalik tashvishi qanday qilib butun umrga aylangan hayotiy missiyaga aylangani haqida. <strong>Bu hikoya xavotirni amaliy harakatga, shaxsiy og\u2018riqni esa jamiyat uchun muhim suhbatga aylantira olgan ayol haqida.<\/strong><\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3912-819x1024.png\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova. Ekobloger va jurnalistning oq-qora portreti. \" class=\"wp-image-10555\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3912-819x1024.png 819w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3912-240x300.png 240w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3912-768x960.png 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3912.png 960w\" sizes=\"(max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mutabar Xushvaqtova. Foto: <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/melikov__amir\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/melikov__amir\/\">Amir Melikov.<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><br\/><\/strong><strong>Qishloqda meni toshkentlik deyishardi, Toshkentda esa \u2013 qishloqlik\u00bb<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabar Xushvaqtova Toshkent shahrida Qashqadaryo viloyati, Qamashi tumanining Langar qishlog\u2018idan bo\u2018lgan oilada tug\u2018ilgan. Ota-onasi turmush qurgach poytaxtga ko\u2018chib kelgan bo\u2018lsa-da, oilada ona yurt bilan bog\u2018liqlik hech qachon uzilmagan. Mutabarning o\u2018zi buni juda sodda va aniq ta&#8217;riflaydi:<br\/>\u00abQishloqda meni toshkentlik deyishardi, Toshkentda esa \u2013 qishloqlik\u00bb.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Men oddiy maktabda o\u2018qiganman. Yettinchi sinfda bugun \u201cbulling\u201d deb ataladigan holatga ilk bor duch kelganman. Sinfdoshlarim kelib chiqishimni tez-tez eslatishar, shevam va gapirish uslubimni masxara qilib, meni \u201cqishloqlik\u201d deb atashardi. Balki mening o\u2018rnimda boshqalar ichiga tortilib qolgan bo\u2018lardi. Ammo men g\u2018ururli insonman. Meni kamsitadigan odamlar bilan bir sinfda o\u2018qishni istamadim va o\u2018zimga: \u00abMen boshqa sinfga o\u2018taman\u00bb, dedim.     <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maktabimizda rus sinfi, o\u2018zbek fuqarolik sinfi va harbiy sinf bor edi. Rus sinfiga meni olishmadi, chunki o\u2018sha paytda rus tilini yaxshi bilmasdim. Shunda o\u2018zimga: \u00abHarbiy sinfda o\u2018qiyman\u00bb, dedim. U yerda qizlar kam, o\u2018g\u2018il bolalar esa ko\u2018pchilik edi. O\u2018g\u2018il bolalar bilan birga o\u2018qish menga mojarolarga yengilroq qarashni, muammolarni darhol hal qilishni va ularni ichimda saqlab yurmaslikni o\u2018rgatdi.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maktabni tugatganimdan keyin ota-onam menga \u201cishonchli\u201d kasb tanlashni tavsiya qilishdi. Pedagogika qiz bola uchun yaxshi yo\u2018l deb hisoblanardi: tushgacha ish, barqaror hayot, oila, farzandlar va jamiyat ma&#8217;qullaydigan odatiy hayot tarzi. Men maktabgacha va boshlang\u2018ich ta&#8217;lim yo\u2018nalishiga o\u2018qishga kirdim. Maktabdagi amaliyot paytida bolalar bilan muloqot qilish va murakkab narsalarni sodda tilda tushuntirish qo\u2018limdan yaxshi kelishini angladim. Nazarimda, o\u2018sha paytda men haqiqiy pedagogga aylandim va bugun ham o\u2018zimni shunday his qilaman.    <br\/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyinchalik aynan shu qobiliyat uning blogining eng muhim xususiyatlaridan biriga aylandi: murakkab mavzularni shunday tushuntirishki, tomoshabin videoni o\u2018n soniyadan keyin yopib qo\u2018ymasin.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabarning otasi ham jurnalist bo\u2018lgan. Aynan u qiziga jurnalistikada o\u2018zini sinab ko\u2018rishni tavsiya qilgan. O\u2018sha paytga kelib Mutabar she&#8217;rlar yozar, turli tanlovlarda qatnashar, tadbirlarni olib borar, maktab gazetasiga maqolalar yozar, fan olimpiadalari va to\u2018garaklarga qatnashardi. U hamma joyda bo\u2018lishni xohlardi.<br\/>\u00abQayerda imkoniyat bo\u2018lsa, men albatta o\u2018sha yerda bo\u2018lardim, \u2013 deydi u. \u2013 Turli tanlovlarda qatnashdim, hatto Zulfiya nomidagi Davlat mukofotiga uch marta hujjat topshirdim. Uchinchi rad javobidan keyin esa oldinga harakat qilish vaqti kelganini tushundim\u00bb.    <br\/><\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"705\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.24.17-e1782937928895-1024x705.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova ota-onasi bilan &#xAB;Tabiat himoyachisi&#xBB; ko&#x2018;krak nishoni topshirilganidan so&#x2018;ng.\" class=\"wp-image-10585\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.24.17-e1782937928895-1024x705.jpg 1024w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.24.17-e1782937928895-300x207.jpg 300w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.24.17-e1782937928895-768x529.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.24.17-e1782937928895.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mutabar Xushvaqtova ota-onasi bilan \u00abTabiat himoyachisi\u00bb ko\u2018krak nishoni topshirilganidan so\u2018ng. Manba: @urikguli ijtimoiy tarmoqlari. <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Universitetga birinchi urinishda kira olmadim. O\u2018sha paytda ko\u2018p oilalar uchun o\u2018qishga kira olmaslik deyarli fojia hisoblanardi. Ota-onam oldida o\u2018zimni uyatli his qildim. Shunda o\u2018zimga: bir yil ishlayman, keyin yana tayyorlanaman, dedim.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kassir bo\u2018lib ishga kirdim, ovqat tarqatish va xizmat ko\u2018rsatish sohasida ishladim. Avvaliga hatto shunday o\u2018yladim: agar allaqachon pul topayotgan bo\u2018lsam, universitet menga nima uchun kerak? Ishlayman, tinchgina yashayman, keyin turmushga chiqaman. Ammo oradan bir necha oy o\u2018tgach, hayotga boshqacha qaray boshladim. Odamlar ularga xizmat qilayotgan insonlarga qanchalik qo\u2018pol munosabatda bo\u2018lishini ko\u2018rdim: \u00abSalfetka qani?\u00bb, \u00abOvqatimni ber!\u00bb. O\u2018shanda o\u2018zimga: \u00abYo\u2018q, men bunday hayotni xohlamayman\u00bb, dedim.     <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yana darsliklarimni qo\u2018lga oldim. Ishga borishdan oldin, ishdan keyin va tanaffuslarda tinmay tayyorlandim. Oxir-oqibat O\u2018zbekiston davlat jahon tillari universitetiga o\u2018qishga kirdim. Qabul qilinganlar ro\u2018yxatida oxirgi ism meniki edi. O\u2018sha lahzada xayolimdan faqat bitta gap o\u2018tdi: \u00abShukr, Xudoga\u00bb.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Universitetda o\u2018qib yurgan paytimda televideniye va gazetalarda amaliyot o\u2018tadim, turli formatlarda ishlashni sinab ko\u2018rdim. Bora-bora jurnalistik surishtiruvlar menga eng qiziq yo\u2018nalish ekanini tushundim. Ammo jurnalistika mening kasbimga aylanishidan ham oldin hayotimda jamoatchilik faoliyati paydo bo\u2018lgan edi. <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"853\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.20.18-853x1024.jpg\" alt=\"O&#x2018;zbekiston Prezidenti Mutabar Xushvaqtovaga &#xAB;Tabiat himoyachisi&#xBB; ko&#x2018;krak nishonini topshirmoqda.\" class=\"wp-image-10582\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.20.18-853x1024.jpg 853w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.20.18-250x300.jpg 250w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.20.18-768x922.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/2026-07-02-01.20.18.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 853px) 100vw, 853px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Mutabar Xushvaqtovaga \u00abTabiat himoyachisi\u00bb ko\u2018krak nishonini topshirmoqda. Manba: @urikguli ijtimoiy tarmoqlari. <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00abBaxt ulash\u00bb: ilk jamoatchilik kuchi<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabarning birinchi loyihasi \u00abBaxt ulash\u00bb deb nomlangan. U ofisda, grant uchrashuvida yoki strategik sessiyada tug\u2018ilmagan. U avtobus bekatida tug\u2018ilgan.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 2017-yilning qishida avtobus bekatida turardim. Ko\u2018zim obodonlashtirish xodimasiga tushdi. Sovuq suyakdan o\u2018tar edi. U qo\u2018lqopsiz ko\u2018chani supurayotgan edi. O\u2018shanda ichimdan: \u00abAgar hozir yonimda issiq choy bo\u2018lganida, albatta uni mehmon qilardim\u00bb, deb o\u2018yladim. Ana shu oddiy fikrdan keyinchalik butun bir aksiya dunyoga keldi.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Telegram va Instagram&#8217;da sahifalar ochdim, e&#8217;lon yozdim va odamlarni ko\u2018chalarga termoslarda issiq choy olib chiqishga chaqirdim. Taxminan 200 ming so\u2018m yig\u2018dik, termoslar ijaraga oldik, bulochkalar sotib oldik. Birinchi aksiyada qariyb yuz kishi ko\u2018chaga chiqib, obodonlashtirish xodimlarini issiq choy va bulochkalar bilan mehmon qildi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu men uchun juda muhim bir haqiqatning ilk isboti bo\u2018ldi: kichik bir g\u2018oya ham jamiyatni harakatga keltirishi mumkin. Loyiha haqida yangilik saytlari yoza boshladi. Keyinchalik bu tashabbusga kafe va restoranlar ham qo\u2018shildi \u2013 ular ham obodonlashtirish xodimlarini issiq ichimlik va yegulik bilan mehmon qila boshlashdi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ammo \u00abBaxt ulash\u00bb bir martalik aksiya bo\u2018lib qolmadi. Vaqt o\u2018tishi bilan loyiha kengaya boshladi. Talabalar bilan birga onkologiya shifoxonasidagi bolalar oldiga borardik. Biz katta mablag\u2018 bilan emas, e&#8217;tibor bilan borardik. Bolalar bilan o\u2018ynardik, rasm chizardik, suhbatlashardik, kichik mashg\u2018ulotlar o\u2018tkazardik. Ular uchun bu davolanish emas, balki kasallikdan tashqari hayotni his qilish mumkin bo\u2018lgan, ular bilan faqat kasallik haqida emas, oddiy hayot haqida ham gaplashadigan boshqa bir olam edi.     <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyinchalik Mutabar \u00abMuruvvat\u00bb uylari faoliyati bilan ham qiziqa boshladi. U bu muassasalarga kimlar tushishi, odamlar nega u yerga borib qolishi, oddiy bir mushtlashuv yoki jarohat insonning butun hayotini qanday o\u2018zgartirib yuborishi haqida o\u2018rgandi. Bu tajriba unga juda kuchli ta&#8217;sir qildi. Shundan so\u2018ng u bolalar va o\u2018smirlar bilan nizolarni mushtlashib emas, muloqot orqali hal qilish kerakligi haqida suhbatlar o\u2018tkaza boshladi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abXayriya menga hayotni boshqacha ko\u2018rsatdi\u00bb, \u2013 deydi u. Shunda angladimki, hayotda og\u2018riq juda ko\u2018p. Ba&#8217;zan esa nimanidir o\u2018zgartirish yoki hech bo\u2018lmaganda kimningdir kunini biroz yengillashtirish uchun unchalik katta narsa ham kerak emas.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Har yili Yangi yil arafasida Mutabar obodonlashtirish xodimlari uchun ushbu aksiyani davom ettiradi. Vaqt o\u2018tishi bilan issiq choy va bulochkalar o\u2018rnini oziq-ovqat to\u2018plamlari, shapkalar, sharflar, qo\u2018lqoplar, termoslar va ovqat solinadigan konteynerlar egalladi. Ammo aksiyaning mohiyati o\u2018zgarmadi: shahar ko\u2018pincha e&#8217;tibor bermaydigan insonlarni ko\u2018rish va ularga g\u2018amxo\u2018rlik qilish.  <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3904-Amir-Melikov-819x1024.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova &#x2013; ekofaolning portreti.\" class=\"wp-image-10579\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3904-Amir-Melikov-819x1024.jpg 819w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3904-Amir-Melikov-240x300.jpg 240w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3904-Amir-Melikov-768x960.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_3904-Amir-Melikov.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mutabar Xushvaqtova. Foto: Amir Melikov. <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Birinchi ijtimoiy video va mualliflik haqidagi saboq<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obodonlashtirish xodimlari bilan ishlar ekan, Mutabar faqat ezgu ishlarni emas, balki tizimli muammolarni ham ko\u2018ra boshladi. Ularning ko\u2018pchiligida tinchgina ovqatlanish, kiyimini almashtirish yoki hojatxonaga kirish uchun joy yo\u2018q. Ular kafe, do\u2018kon va dorixonalardan ruxsat so\u2018rashga majbur bo\u2018lishadi. Ba&#8217;zilari esa ish paytida hojatxona qidirmaslik uchun ataylab kamroq suv ichadi. Bu haqida hech qachon o\u2018ylamagan odam uchun bu oddiy maishiy muammo bo\u2018lib tuyulishi mumkin. Ammo ular uchun bu har kuni takrorlanadigan kamsitilishdir.     <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir kuni bir ayol kiyimini almashtirish uchun olib kelgan sumkasini va ichidagi maosh avansini archa tagiga yashirib qo\u2018ydi. Sumkani o\u2018g\u2018irlab ketishdi. Ichida bir oyga yetadigan oziq-ovqat uchun ajratilgan 400 ming so\u2018m bor edi. U xuddi yosh boladek yig\u2018lardi. Men unga qarab turib shuni angladimki, odamlar har kuni ularning ko\u2018chalarini tozalaydigan insonlar qanday sharoitda yashashini shunchaki bilishmaydi.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shundan so\u2018ng men ilk ijtimoiy videomni suratga oldim. Termosimni olib ko\u2018chaga chiqdim, obodonlashtirish xodimlari bilan suhbatlashdim va ularga oddiy savollar berdim: ishga soat nechada kelasiz, qachon uyga ketasiz, sovuq qotmayapsizmi, tushlikda nima yeysiz? Aynan mana shu oddiy savollarda katta kuch bor edi. Ular bu insonlarni yana ko\u2018rinadigan, eshitiladigan odamlarga aylantirardi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avvaliga videoni kam odam ko\u2018rdi. Shundan keyin men uni Kun.uz tahririyatiga taklif qildim. U yerda materialga qiziqish bildirishdi va menga ish taklif qilishdi. Talaba uchun bu katta imkoniyat edi: yirik nashr, mehnat shartnomasi va maosh. Ammo bu hikoyaning davomi men kutgandek bo\u2018lmadi.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Material chop etilganda \u00abBaxt ulash\u00bb logotiplari va loyiha haqidagi eslatmalar olib tashlandi. Maqola tahririyat nomidan e&#8217;lon qilindi va loyiha muallifligi deyarli ko\u2018rinmay qoldi. Nashrdan so\u2018ng jamiyatda katta aks sado paydo bo\u2018ldi: obodonlashtirish xodimlariga yordam bera boshlashdi, ularning maoshi ham oshirildi. Men natijadan xursand edim, ammo vaqt o\u2018tib bitta muhim narsani angladim \u2013 o\u2018z muallifligimni boshqalarga berib qo\u2018ygan ekanman.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tahririyatda uzoq ishlamadim. Men ko\u2018proq ijtimoiy mavzularni yoritardim: mardikor ayollar, avtobus yo\u2018lovchilari, avtobuslar poygasi, odamlar odatda e&#8217;tibor bermaydigan shahar hayoti haqida yozardim. Vaqt o\u2018tishi bilan tahririyatning menga bo\u2018lgan munosabati sovuqlashayotganini sezdim. Xabarlarimga javob berishmasdi, uchrashuvlardan qochishardi. Oxir-oqibat menga endi maqola yozmasligimni aytishdi. Men tahririy jurnalistikadan katta hafsalasizlik bilan ketdim. Ammo jamoatchilik bilan ochiq muloqotni tark etmadim. Shundan keyin barcha materiallarimni o\u2018z blogimda e&#8217;lon qilishni davom ettirdim.     <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mutabar qanday qilib tanilgan ekofaolga aylandi<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katta ekologik kampaniyalardan oldin ham Mutabar ijtimoiy loyihalari, videolari va murakkab muammolarni yorqin obraz orqali ko\u2018rsata olishi bilan tanila boshlagan edi. Shunday esda qolarli aksiyalardan biri uning shahar ko\u2018chalarida polietilen paketlardan tikilgan libosda yurgani bo\u2018ldi. Bu shunchaki Instagram uchun yaratilgan kreativ emas edi. Bu plastik muammosini odamlar e&#8217;tiboridan chetda qoldirib bo\u2018lmaydigan tarzda ko\u2018rsatish usuli edi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabar talqinida plastik hisobotlardagi mavhum muammo bo\u2018lishdan chiqdi. U ko\u2018cha bo\u2018ylab yurgan, odamlarga qarab bitta savolni beradigan obrazga aylandi: biz o\u2018zimizdan keyin nimani qoldiryapmiz? <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tahririyatdan ketganidan so\u2018ng u Qashqadaryodagi suv va buloqlar haqida \u00abSuv\u00bb nomli qisqa metrajli film suratga oldi. Tug\u2018ilib o\u2018sgan yurtidagi to\u2018ylarning birida odamlar tobora sayozlashib borayotgan buloqdan suv olayotganini ko\u2018rdi. Bir lahza suratga oldi, keyin raqsga tushdi, yana kamerani qo\u2018liga oldi. Toshkentga qaytgach, filmni Instagram sahifasida e&#8217;lon qildi. Video tez orada uning sahifasidagi eng e&#8217;tiborli ishlardan biriga aylandi.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shundan keyin unga Kun.uz tahririyatidan yana ish taklifi bilan yozishdi. Bu safar u xabarni o\u2018qidi, ammo javob bermadi. Bu kibr yoki mensimaslik emas edi. Bu o\u2018z ovozini qayta topgan insonning qarori edi. U endi boshqalarning minbariga muhtoj emasligini, o\u2018z fikrini mustaqil ravishda ham odamlarga yetkaza olishini anglagan edi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shu tariqa Mutabar asta-sekin shunchaki ijtimoiy tashabbuslar muallifi bo\u2018lishdan chiqdi. U mustaqil media ovoziga aylandi. Muhim mavzuni ko\u2018tarish uchun endi hech bir tahririyatning ruxsatini kutmaydigan insonga aylandi.  <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"665\" height=\"1024\" data-id=\"10570\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4245-665x1024.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova turmush o&#x2018;rtog&#x2018;i va qizi bilan.\" class=\"wp-image-10570\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4245-665x1024.jpg 665w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4245-195x300.jpg 195w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4245-768x1182.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4245.jpg 991w\" sizes=\"(max-width: 665px) 100vw, 665px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"726\" height=\"1024\" data-id=\"10573\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4247-726x1024.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova turmush o&#x2018;rtog&#x2018;i va qizi bilan.\" class=\"wp-image-10573\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4247-726x1024.jpg 726w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4247-213x300.jpg 213w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4247-768x1084.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4247-1089x1536.jpg 1089w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4247.jpg 1095w\" sizes=\"(max-width: 726px) 100vw, 726px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" data-id=\"10576\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248-683x1024.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova. Ekobloger va jurnalist portreti. \" class=\"wp-image-10576\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248-683x1024.jpg 683w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248-200x300.jpg 200w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248-768x1151.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248-1366x2048.jpg 1366w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4248.jpg 1402w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/paprika_ph_\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/paprika_ph_\/\">Foto: Paprika_ph_<\/a><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00abMen hech qachon shunchaki rafiqa va ona bo\u2018lmayman\u00bb<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo\u2018lajak turmush o\u2018rtog\u2018i bilan Mutabar <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/baxt_ulash\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/baxt_ulash\/\">\u00abBaxt ulash\u00bb<\/a> loyihasi tufayli tanishgan. U Mutabarning ijtimoiy tarmoqlardagi loyihalarini ko\u2018rib qolgan. O\u2018sha paytda ular bir-biridan uzoqda yashardi: u Xorazmda, Mutabar esa Toshkentda edi. Uni shunchalik katta tashabbuslarni kim amalga oshirayotgani qiziqtirdi. Bu ishlarning ortida yosh qiz turganini bilgach, unga yozdi. Ular Telegram orqali muloqot qila boshlashdi. Ikkinchi kunning o\u2018zidayoq u: \u00abMen sizga uylanaman\u00bb, dedi. Mutabar bu voqeani kulib eslaydi: \u00abQanday qat&#8217;iyatli inson ekan\u00bb, deydi u. Ular uchrashgan paytda <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/baxt_ulash\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/baxt_ulash\/\">\u00abBaxt ulash\u00bb<\/a> allaqachon ancha taniqli loyihaga aylangan edi. U Mutabarning qanday ishlashini, har bir tashabbus uchun qanchalik qayg\u2018urishini va jamoatchilik faoliyatiga nechog\u2018li ko\u2018p kuch sarflashini o\u2018z ko\u2018zi bilan ko\u2018rdi.         <br\/> <br\/>\u2013 Men unga darrov bitta narsani aytdim: \u00abSen bitta narsani tushunishing kerak. Men hech qachon shunchaki xotin bo\u2018lmayman. Shunchaki ona ham bo\u2018lmayman. Menga bu rollarning o\u2018zi kamlik qiladi. Albatta, o\u2018zimni bag\u2018ishlaydigan bir ish topaman. Bitta loyiha tugasa, boshqasi boshlanadi, keyin yana boshqasi. Men doim jamiyat ichida bo\u2018laman, doim ijtimoiy loyihalarim bo\u2018ladi. Sen meni shundayligimcha qo\u2018llab-quvvatlashga tayyormisan?\u00bb Bu men uchun eng muhim shart edi. Agar u meni aynan shunday qabul qila olmaganida, munosabatimizni davom ettirishning ma&#8217;nosi bo\u2018lmasdi. <br\/>\u2013 U meni hozirgacha qo\u2018llab-quvvatlaydi. Hatto murakkab, nozik yoki xavfli mavzularni ko\u2018targanimda ham biror marta: \u00abJim bo\u2018l\u00bb, \u00abYozma\u00bb, \u00abQo\u2018ng\u2018iroq qilma\u00bb yoki \u00abBu haqda gapirma\u00bb, demagan. Aksincha, u yurist sifatida vaziyatga boshqa tomondan qarashimga yordam beradi. Maqolalarimni e&#8217;lon qilishdan oldin ko\u2018pincha u bilan maslahatlashaman. Ammo mening eng qattiqqo\u2018l tanqidchim baribir o\u2018zimman. Men o\u2018zimga nisbatan juda talabchan insonman.     <br\/>Biz 2018-yilda turmush qurdik. 2019-yilda qizimiz dunyoga keldi. Keyinroq o\u2018g\u2018limiz tug\u2018ildi. Oila men uchun yo\u2018limning oxiri yoki to\u2018xtash nuqtasi bo\u2018lmadi. Aksincha, u hayot yo\u2018limning bir qismiga va menga eng katta kuch beradigan manbaga aylandi.    <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2860-1024x683.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova qizi bilan quyosh botishi paytida.\" class=\"wp-image-10561\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2860-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2860-300x200.jpg 300w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2860-768x512.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2860-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2860.jpg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mutabar Xushvaqtova qizi bilan. Foto: <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/paprika_ph_\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/paprika_ph_\/\">Paprika_ph_.<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Onalik meni ekologiyaga olib keldi.<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jurnalistika sizni ekofaollikka qanday olib kelgani haqidagi savolga Mutabar qisqa va aniq javob beradi: \u00abMeni ekologiyaga jurnalistika emas, onalik olib keldi\u00bb.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Men har doim juda empatiyali inson bo\u2018lganman: hamma narsani chuqur his qilardim, hammasini yuragimga yaqin olardim. Ammo qizim tug\u2018ilgach, unga qarardim, u menga qarardi va butun dunyo birdaniga xavfli tuyula boshladi. O\u2018shanda birinchi marta shunchalik aniq his qildimki, hayotda men nazorat qila olmaydigan juda ko\u2018p narsalar bor ekan.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Farzandimga yaxshi kiyim, bilim va mehr bera olaman. Ammo u nafas oladigan havo faqat menga bog\u2018liq emas. U ichadigan suv ham faqat menga bog\u2018liq emas. U yashaydigan shahar ham faqat bizning oilamizga bog\u2018liq emas. Katta ekologik muammolar meni shu darajada bezovta qilardiki, na to\u2018g\u2018ri ovqat yeya olardim, na xotirjam uxlay olardim. Farzand dunyoga kelgach, uning hayoti uchun javobgarlikni his qilasan. Ammo ko\u2018p o\u2018tmay shuni anglaysanki, bu javobgarlikning hammasi faqat sening qo\u2018lingda emas.     <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Men suvni tejayman, ammo boshqa birov mashinasini ichimlik suvi bilan yuvadi. Ertaga suv kamayib qolsa, ikkalamiz ham bundan zarar ko\u2018ramiz. Axir men suvni tejayotgan edim-ku. Nega men ham buning oqibatini tortishim kerak? Ana shunday savollar meni javob izlashga undadi. Ekologik muammolar nega paydo bo\u2018lishini, ularni hal qilishning qanday yo\u2018llari borligini, dunyo olimlari bu borada nimalar qilayotganini tushunishni istadim. Ammo o\u2018sha paytda o\u2018zbek tilida oddiy va tushunarli ma&#8217;lumot deyarli yo\u2018q edi. Eski tadqiqotlar, rasmiy hujjatlar va murakkab matnlar bor edi, xolos. Oddiy odam esa bunday matnlarni o\u2018qimaydi.       <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Shunda o\u2018zimga savol berdim: agar bu bilim maktabda ham, bog\u2018chada ham, jamoat transportida ham, radio va televideniyeda ham bo\u2018lmasa, oddiy odam uni qayerdan oladi? Javob aniq edi \u2013 ijtimoiy tarmoqlardan. Odamlar allaqachon o\u2018sha yerda edi. Mening ekoblogim ham shunday paydo bo\u2018ldi. Mashhur bo\u2018lish uchun emas, balki murakkab mavzularni oddiy tilda tushuntirish uchun. Buni faqat matn bilan emas, balki foto, video, yangi formatlar va trendlar orqali qilishni tanladim. Maqsadim shunchaki ma&#8217;lumot joylashtirish emas edi. Maqsadim odam videoni oxirigacha ko\u2018rishi edi. Chunki agar u oxirigacha ko\u2018rsa, yangi bilim oladi. Bilim esa vaqt o\u2018tishi bilan odatga, foydali tashabbusni qo\u2018llab-quvvatlashga yoki yanada ongli harakatga aylanishi mumkin.         <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Birinchi videomni kechasi, uch oylik qizimni emizib o\u2018tirib montaj qilganman. O\u2018shanda o\u2018zimga shunday dedim: \u00abAgar bu video 100 ta layk yig\u2018sa, davom etaman\u00bb. Ertalab qarasam, 120 ta layk bo\u2018libdi. Va men davom etdim.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Menga eng katta yordamni mashhurlar, taniqli blogerlar yoki jurnalistlar bermadi. Meni oddiy odamlar qo\u2018llab-quvvatladi. Aynan ular videolarimni ulashdi, ko\u2018rishlar sonini oshirishdi, izohlarda fikr bildirishdi va menga yozishdi. Shuning uchun odamlar befarq, degan gapga ishonmayman. Yo\u2018q, ular befarq emas. Shunchaki ma&#8217;lumotni shunday yetkazish kerakki, odam uni oxirigacha ko\u2018rishni istasin.     <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2852-683x1024.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova qizi bilan.\" class=\"wp-image-10564\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2852-683x1024.jpg 683w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2852-200x300.jpg 200w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_2852.jpg 760w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mutabar Xushvaqtova qizi bilan. Foto: <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/paprika_ph_\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/paprika_ph_\/\">Paprika_ph_.<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Katta ekologik kampaniyalar<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vaqt o\u2018tishi bilan Mutabar nomi ekologiya bilan chambarchas bog\u2018lana boshladi. U plastik, suv, chiqindilar, daraxtlarning kesilishi, havo sifati, Chirchiq daryosi, Chorvoq, jamoatchilik muhokamalari va ekologik ekspertiza haqida gapira boshladi. Ammo uning faolligi balandparvoz shiorlarga emas, aniq dalillar va haqiqiy muammolarga tayangan edi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U doimo bitta fikrni takrorlaydi: shunchaki \u00abplastikdan foydalanmang\u00bb, deyishning o\u2018zi yetarli emas. Avval plastik nima uchun zararli ekanini, qaysi holatlarda u zarur bo\u2018lishini, nega undan butunlay voz kechib bo\u2018lmasligini, qanday muqobil yechimlar borligini va greenwashing qayerdan boshlanishini tushunish kerak. Buning uchun ilmiy tadqiqotlarni o\u2018qish, hisobotlarni taqqoslash, faktlarni tekshirish va mutaxassislar fikrini o\u2018rganish zarur.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yondashuv ayniqsa Sea Breeze va Chorvoq bilan bog\u2018liq voqealarda yaqqol namoyon bo\u2018ldi. Bu uning tanilishining boshlanishi emas edi, ammo faoliyatidagi eng og\u2018ir va eng shov-shuvli voqealardan biriga aylandi. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sea Breeze va Chorvoq haqidagi dastlabki videolar hamda mish-mishlar paydo bo\u2018la boshlaganida, Mutabar loyiha atrofidagi ehtimoliy ekologik oqibatlarni izohlay oladigan mutaxassislarni qidira boshladi. Ko\u2018pchilik buni shunchaki piar, jiddiy davom etmaydigan mavzu deb hisoblagan edi. Ammo oradan bir necha oy o\u2018tib, loyiha rasmiy darajada tasdiqlandi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shundan so\u2018ng u mavzuni yanada chuqurroq o\u2018rgana boshladi. Mamlakat ichida ko\u2018plab mutaxassislar ochiq gapirishdan cho\u2018chigani uchun xorijdagi ekspertlarni izladi. Uning aytishicha, professorlar, tadqiqotchilar va o\u2018qituvchilar ko\u2018pincha izoh berishdan bosh tortardi. Kimdir umuman javob bermasdi, kimdir telefonni ko\u2018tarmasdi, yana kimdir shunchaki g\u2018oyib bo\u2018lardi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oxir-oqibat u Germaniyada faoliyat yuritayotgan biologiya fanlari doktori Yulduz Abdullayevani, shuningdek boshqa mutaxassislarni topdi. Faollar va ekspertlarning fikrlarini jamlab, reels tayyorladi. Video bir milliondan ortiq ko\u2018rildi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ammo Mutabarning aytishicha, davlat organlaridan deyarli hech qanday javob bo\u2018lmagan. U mas&#8217;ul tuzilmalarni belgilardi, storislar joylardi, Save Charvak deb yozardi. Mavzu atrofida xavotirli muhit paydo bo\u2018ldi: obunachilar repostlardan keyin ularni ROVDga chaqirishganini yozishardi, blogerlar esa ular bilan suhbatlar o\u2018tkazilganini aytishardi. Mutabarning o\u2018ziga rasmiy e&#8217;tiroz bildirilmagan, ammo bosim hissi havoda sezilib turardi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu voqeaning alohida sahifalaridan biri Ozarbayjonning Boku shahrida o\u2018tkazilgan ochiq eshituvlarda ayrim o\u2018zbekistonlik inflyuenserlar va jurnalistlarning ishtiroki bo\u2018ldi. Mutabarning aytishicha, ishtirokchilarning aviachiptalari va mehmonxonasi to\u2018lab berilgan, u yerda esa loyiha taqdim etilgan. Uning o\u2018ziga ham borish taklif qilingan, ammo u rad etgan. Uning sababi oddiy, ammo juda aniq edi: \u00abAgar odamni choy va palov bilan mehmon qilishsa, keyin unga e&#8217;tiroz bildirish yoki bahslashish noqulay bo\u2018lib qoladi\u00bb.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyinroq Toshkent viloyati hokimligi Bo\u2018stonliq tumanida uchrashuv tashkil qildi. U juma kuni ertalab soat o\u2018nda, qishda, Toshkentdan ancha uzoqda va ishtirokchilar uchun transport tashkil etilmagan holda o\u2018tkazildi. O\u2018sha paytda Mutabarning hali juda kichik farzandi bor edi va u bora olmadi. Ammo boshqa faollar baribir yetib borishdi va o\u2018z savollarini berishdi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Loyiha bo\u2018yicha ekologik ekspertiza xulosasi fevral oyidayoq tasdiqlanib, faqat may oyida e&#8217;lon qilingani haqidagi ma&#8217;lumot paydo bo\u2018lgach, Mutabar va mutaxassislarda yangi savollar tug\u2018ildi. Ular hujjatni yurist va soha ekspertlari bilan birgalikda batafsil o\u2018rganishdi. Ularning fikricha, ekspertiza tartibsiz tayyorlangandek taassurot qoldirar va qo\u2018llangan metodologiya bo\u2018yicha jiddiy savollarni keltirib chiqarardi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabar uchun Chorvoq voqeasi shunchaki ekologik masala emas edi. Bu jamiyat uchun tizimdan javob olish naqadar qiyinligini ko\u2018rsatgan misolga aylandi. Ochiq gapirishga tayyor mutaxassislarni topish qanchalik murakkabligini ham ko\u2018rsatdi. Shuningdek, loyiha ortida yirik nomlar, katta mablag\u2018 va manfaatlar turganida, jamoatchilik e&#8217;tibori qanchalik tez boshqa tomonga burilib ketishi mumkinligini ham namoyish etdi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ommaviylikning narxi<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ommaviylik Mutabarga katta auditoriya berdi, ammo xotirjamligining bir qismini ham olib ketdi. Xeyt, bulling, tanqid va xato topishga urinishlar uning hayotining bir qismiga aylandi. Bir safar Twitter&#8217;dagi ommaviy bullingdan so\u2018ng u akkauntini o\u2018chirib tashladi va endi blog yuritishga kuch sarflashni istamasligini o\u2018yladi.<br\/>\u2013 O\u2018zimga shunday derdim: ha, ommaviy faoliyatni o\u2018zim tanladim, meni qo\u2018llab-quvvatlashga hech kim majbur emas. Ammo bu odamlar meni ta&#8217;qib qilishga haqli, degani emas.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Bir muddat Instagram&#8217;dan ketdim. Keyin erim bilan O\u2018zbekiston bo\u2018ylab sayohatga chiqdik. Samarqandda uyini eski choponlar sotiladigan second hand do\u2018koniga aylantirgan bir insonni uchratdim. U sayyohlar bilan o\u2018z ishiga bo\u2018lgan katta mehr bilan muloqot qilardi. Men u haqida video suratga olishni istadim. Shunday qilib, blogimga asta-sekin qayta boshladim.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buxoroda kichik maoshga biologiyadan dars beradigan, keyin esa yaxshi jihozlanmagan laboratoriya sharoitida suvni tozalaydigan o\u2018simliklar ustida ishlaydigan yosh olimlarni ko\u2018rdim. Nukusda esa plastik butilkalar va chiqindilardan turli buyumlar \u2013 supurgi, ilgich, g\u2018ilof va ro\u2018zg\u2018or uchun kerakli detallar yasaydigan bir erkak bilan uchrashdim. Ana shu odamlar menga yana ma&#8217;no qaytardi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Shunda tushundim: yomon odamlar ko\u2018p, lekin yaxshi, iste&#8217;dodli, mehribon va hayotga yaqin odamlar undan ham ko\u2018proq. Men aynan ular uchun qaytdim. Ammo men uchun xeytdan ham og\u2018irroq bo\u2018lgan bir narx bor. Bu \u2013 bolalarim. Menga ham, erimga ham ommaviylik deyarli xalaqit bermaydi. Ha, meni suratga olishlari, yonimda muhokama qilishlari, jamoat joylarida tanib qolishlari mumkin. Ammo endi odamlar qizimni ham taniy boshlashdi. Uni ismi bilan chaqirishadi, salom berishadi, tegishga urinishadi, biror narsa sovg\u2018a qilmoqchi bo\u2018lishadi.       <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Bir kuni do\u2018konda qizim shokolad so\u2018radi, men esa \u00abyo\u2018q\u00bb, dedim. Bizni tanigan obunachilardan biri hech narsa so\u2018ramay, shokoladni olib qizimga uzatdi. Uning uchun bu hurmat belgisi edi. Men uchun esa \u2013 shaxsiy chegaralarning buzilishi. Shunday vaziyatlarda xavotirga tushaman: bola begona odamlarni tanish odamdek qabul qila boshlashi mumkin. Chunki ular uning ismini, yoshini va onasini bilishadi. Men qizimni imkon qadar kam ko\u2018rsatishga, o\u2018g\u2018limni esa deyarli umuman ko\u2018rsatmaslikka harakat qilaman. Ammo shunga qaramay, odamlar ular haqida baribir juda ko\u2018p narsani bilishadi. Bu meni juda qo\u2018rqitadi.      <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nega endi u bolalar bilan gaplashishni istaydi<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sea Breeze va boshqa og\u2018ir mavzulardan keyin Mutabarda kattalarga ham, tizimga ham nisbatan kuchli hafsalasi pir bo\u2018ldi. U buni ochiq tan oladi: katta yoshdagi odamlarning qarashlarini o\u2018zgartirish juda qiyin. Shu sababli u tobora ko\u2018proq bolalar uchun kontent yaratish haqida o\u2018ylay boshladi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabar uchun bolalar shunchaki \u00abbizning kelajagimiz\u00bb degan chiroyli ibora emas. Ular bilan aynan bugun muloqot qilish kerak bo\u2018lgan haqiqiy auditoriyadir. Har kuni bolalar turli kontentga duch keladi: qo\u2018shiqlar, trendlar, videolar va obrazlar. Ota-onalar ularning barchasini farzandlari hayotida ko\u2018rishni istamasligi mumkin. Ammo ko\u2018pincha bunga munosib muqobil kontent yo\u2018q.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mutabar bolalar uchun zamonaviy kontent yaratishni xohlaydi \u2013 sodda, mehribon, ekologik mazmunga ega va bolalar tilida so\u2018zlaydigan kontent. Shu maqsadda u yozishni sinab ko\u2018rmoqda, mutaxassislarni izlamoqda, o\u2018zbek va ingliz tillaridagi bolalar adabiyotini o\u2018qimoqda, musiqiy formatlar, videolar, YouTube va hujjatli filmlar ustida bosh qotirmoqda. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yo\u2018nalish uning uchun qimmat va sekin kechmoqda, chunki ko\u2018p ishlarni u o\u2018z hisobidan qiladi. Ammo bu yerda ham mantiq yo\u2018lining boshidagidek: agar kerakli kontent yo\u2018q bo\u2018lsa, uni yaratish kerak. <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251-683x1024.jpg\" alt=\"Mutabar Xushvaqtova uy sharoitida.\" class=\"wp-image-10567\" srcset=\"https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251-683x1024.jpg 683w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251-200x300.jpg 200w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251-768x1151.jpg 768w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251-1366x2048.jpg 1366w, https:\/\/ayolqadri.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/IMG_4251.jpg 1402w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ommaviylik Mutabarga o\u2018z ovozini keng auditoriyaga yetkazish imkonini berdi. Ammo shu bilan birga mashhurlikning boshqa tomoni ham keldi \u2013 xeyt, bulling, tinimsiz tanqid va uni har qanday xatosida ayblashga urinishlar. Foto: Paprika_ph_.  <\/figcaption><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yakun: \u00abKo\u2018p narsa ayollarga bog\u2018liq\u00bb<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zidan hech narsa bog\u2018liq emas, deb o\u2018ylaydigan ayollarga nima demoqchi ekanligi so\u2018ralganda, Mutabar bir zum ham o\u2018ylamay javob beradi: juda ko\u2018p narsa bog\u2018liq. Hatto hamma narsa. Ammo buning uchun avvalo boshqacha fikrlashga o\u2018zingizga ruxsat berishingiz kerak.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Bu menga ham oson emas. Har safar biror materialni e&#8217;lon qilishdan oldin o\u2018zimdan so\u2018rayman: menda yetarli dalillar bormi, bu mavzuda gapirishga haqqim bormi, kimdir meni yetarlicha aqlli emas, demaydimi? Muvaffaqiyatsiz chiqishlarimdan keyin esa o\u2018zimni yillar davomida ayblab yurishim mumkin. Ba&#8217;zan ichki tanqidim tashqi tanqiddan ham kuchliroq bo\u2018ladi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Ammo bugun men bunga tobora ko\u2018proq bolalar nigohi bilan qarayman. Agar ayol doim o\u2018ziga: \u00abMen yetarlicha aqlli emasman\u00bb, deb takrorlasa, bir kun kelib uning qizi ham o\u2018ziga shu gapni ayta boshlashi mumkin. Agar ona o\u2018z shaxsiy chegaralarini hurmat qilishni bilmasa, farzandiga ham o\u2018z chegaralarini himoya qilishni o\u2018rganish ancha qiyin bo\u2018ladi.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Hamma ayollar ham darrov o\u2018zi uchun yashashni bilmaydi. Bunga kelish oson emas. Ammo hech bo\u2018lmasa farzandingiz haqida o\u2018ylashdan boshlashingiz mumkin. Yoki ichingizdagi kichkina bolani eslang. O\u2018zingizni hali beg\u2018ubor, himoyasiz, boshqalarning baholari sindirib ulgurmagan qizaloq sifatida tasavvur qiling. So\u2018ng o\u2018zingiz bilan unga qanday gapirgan bo\u2018lsangiz, xuddi shunday gapirishga harakat qiling.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Har qanday inson sizga: \u00abSen aqllisan\u00bb, \u00abSen yetarlisan\u00bb, \u00abSen zo\u2018rsan\u00bb, \u00abSen mutaxassissan\u00bb, deb aytishi mumkin. Ammo agar bunga o\u2018zingiz ishonmasangiz, eng katta maqtov ham foyda bermaydi. Bunday ishonchga uzoq yo\u2018l bosib kelinadi \u2013 jarohatlar, xafagarchiliklar, o\u2018zini ayblash, uyat hissi va yana qayta oyoqqa turishga bo\u2018lgan urinishlar orqali.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Balki men hamon shu yo\u2018ldaman. Ammo bu yo\u2018l menga bir narsani o\u2018rgatdi: boshlash uchun mukammal bo\u2018lish shart emas. Birinchi savolni berish uchun hamma narsani bilish shart emas. Odamlarga ta&#8217;sir qilish uchun albatta hokimiyatga ega bo\u2018lish ham shart emas. Ba&#8217;zan hammasi bir termos issiq choydan boshlanadi. Go\u2018dak yonida tun bo\u2018yi montaj qilingan bitta videodan boshlanadi. Yoki bitta savoldan: \u00abNega men jim turishim kerak?\u00bb Agar bu savol bir kun qalbingizda paydo bo\u2018lsa, hayotingiz endi avvalgidek bo\u2018lmaydi.       <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U ekofaol bo\u2018lishni rejalashtirmagan edi. Hammasi qizining tug\u2018ilishi va deyarli har bir ona tushunadigan xavotirdan boshlandi. Yosh jurnalist o\u2018z farzandining kelajagi uchun shaxsiy qo\u2018rquvini qanday qilib butun hayotining ishiga aylantirdi? Nega u xeyt, bosim va jamiyatdagi qarshiliklarga duch keldi? Bu \u2013 Mutabar Xushvaqtovaning ochiq va samimiy hikoyasi.  <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":10554,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[431,432,434,435,429,428,442,433,438,436,430,439,441,437,440],"class_list":["post-10656","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-faces","tag-ayol-qadri","tag-ayollar-hikoyalari","tag-ayollar-huquqlari","tag-ekobloger","tag-ekofaollik","tag-ekologiya","tag-ilhomlantiruvchi-hikoyalar","tag-intervyu","tag-jamoatchilik-faoliyati","tag-jurnalistika","tag-mutabar-xushvaqtova","tag-ozbekiston-ayollari","tag-ozbekiston-ekologiyasi","tag-onalik","tag-shaxsiy-hikoya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10656"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10667,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10656\/revisions\/10667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}