{"id":11197,"date":"2026-02-13T02:36:00","date_gmt":"2026-02-13T02:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ayolqadri.uz\/sabr-tugaganda-qaynonasi-va-kelin-ortasidagi-mojaro-qanday-qilib-sudgacha-yetib-bordi\/"},"modified":"2026-08-06T10:26:38","modified_gmt":"2026-08-06T10:26:38","slug":"sabr-tugaganda-qaynonasi-va-kelin-ortasidagi-mojaro-qanday-qilib-sudgacha-yetib-bordi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/sabr-tugaganda-qaynonasi-va-kelin-ortasidagi-mojaro-qanday-qilib-sudgacha-yetib-bordi\/","title":{"rendered":"Sabr tugaganda: qaynonasi va kelin o\u2018rtasidagi mojaro qanday qilib sudgacha yetib bordi."},"content":{"rendered":"\n

Tahririyat eslatmas<\/strong>i: ushbu maqolani tayyorlash jarayonida jurnalist Nozima Mahmudova<\/a> tahririyat iltimosiga ko\u2018ra maqolaga asos bo\u2018lgan sud ishining materiallarini o\u2018rgandi.<\/p>\n\n

Oiladagi haqorat va kamsitish holatlari ko\u2018pincha oddiy janjal deb qabul qilinadi. Jabrlangan insonga sodir bo\u2018layotgan voqealarni uydan tashqariga chiqarmaslik, farzandlar uchun sukut saqlash va munosabatlarni saqlab qolish tavsiya qilinadi. Ammo insonning sha\u2019ni va qadr-qimmatini kamsitish shunchaki \u00aboilaviy masala\u00bb emas. Bunday harakatlar uchun javobgarlik belgilangan. <\/p>\n\n

O\u2018zbekistonda shaxsning sha\u2019ni va qadr-qimmatini qasddan tahqirlash ma\u2019muriy huquqbuzarlik hisoblanadi. Ma\u2019muriy javobgarlik to\u2018g\u2018risidagi kodeksning 41-moddasiga ko\u2018ra, haqorat qilganlik uchun bazaviy hisoblash miqdorining 20 baravaridan 40 baravarigacha miqdorda jarima belgilangan. Bugungi kunda bu 8 million 240 ming so\u2018mdan 16 million 480 ming so\u2018mgacha bo\u2018lgan summani tashkil etadi. Agar shaxs ma\u2019muriy javobgarlikka tortilganidan keyin bunday huquqbuzarlikni takroran sodir etsa, uning harakatlari Jinoyat kodeksining 140-moddasiga muvofiq jinoiy javobgarlikka sabab bo\u2018lishi mumkin. <\/p>\n\n

Ammo inson himoya so\u2018rab murojaat qilishga qaror qilguniga qadar qancha haqoratni eshitadi? Yaqin insonlar o\u2018rtasidagi mojaro sudgacha yetib borishi uchun oilada nimalar sodir bo\u2018lishi kerak? <\/p>\n\n

Uy, qaynona asosiy mavqeni saqlab qolgan xonadon.<\/h2>\n\n

Saodat U. 1949-yilda tug\u2018ilgan. U Samarqand viloyatining Narpay tumanida voyaga yetgan, maktabda o\u2018qigan, turmushga chiqqach esa Nurobod tumanidagi Ulus qishlog\u2018iga ko\u2018chib o\u2018tgan. U ishlagan, farzandlarini tarbiyalagan, uy-ro\u2018zg\u2018or ishlari bilan shug\u2018ullangan \u2014 uning hayoti o\u2018z avlodidagi ko\u2018plab ayollarning hayot yo\u2018liga o\u2018xshash edi. <\/p>\n\n

Asosiy uy yumushlari yillar davomida ayollar zimmasida bo\u2018lgan oilalarda kelinning kelishi ba\u2019zan faqat oilaga yangi a\u2019zo qo\u2018shilishi sifatida qabul qilinmaydi. Yosh ayoldan ko\u2018pincha mas\u2019uliyatlarning katta qismini o\u2018z zimmasiga olishi va kattalarga so\u2018zsiz bo\u2018ysunishi kutiladi. <\/p>\n\n

U erta turishi, hovlini supurishi, ovqat tayyorlashi, oilaga g\u2018amxo\u2018rlik qilishi va e\u2019tiroz bildirmasligi kerak, deb hisoblanadi. U charchaganmi, o\u2018zini yomon his qilyaptimi, homiladormi yoki kichik farzandiga qarayaptimi \u2014 buning ahamiyati yo\u2018qdek qaraladi. Undan faqat sabr-toqat kutiladi. <\/p>\n\n

Kelin hamma narsaga majbur, degan qarash mavjud. Chunki u ayol, turmush o\u2018rtoq va kelin. <\/p>\n\n

Shunday qilib, boshdan kechirilgan kamsitish keyingi avlodga o\u2018tadigan doira shakllanadi. Bir vaqtlar o\u2018zi sukut saqlashga va bo\u2018ysunishga majbur bo\u2018lgan ayol vaqt o\u2018tishi bilan oiladagi navbatdagi ayoldan ham xuddi shuni talab qila boshlashi mumkin. Bu uning tabiatida shafqatsizlik borligi uchun emas, balki u munosabatlarning boshqa, sog\u2018lomroq modelini shunchaki ko\u2018rmagan bo\u2018lishi mumkinligi sababli yuz beradi. <\/p>\n\n

Ammo boshdan kechirilgan zo\u2018ravonlik boshqa insonni kamsitish huquqini bermaydi.<\/p>\n\n

\"Oiladagi<\/figure>\n\n

Sudda yangragan ayblovlar.<\/h2>\n\n

M. Togayeva Saodat U.ning kelini bo\u2018lgan. Sud ishi materiallariga ko\u2018ra, ayollar o\u2018rtasidagi munosabatlar asta-sekin tobora keskinlashib borgan.<\/p>\n\n

Sudda M. Togayeva qaynonasi uni haqorat qilgani va kamsitgani, qo\u2018pol so\u2018zlar ishlatgani, tahdid qilgani hamda zo\u2018ravonlik qo\u2018llaganini aytgan. Sud aynan uning sha\u2019ni va qadr-qimmatini qasddan tahqirlash holatini ko\u2018rib chiqqan. Bu muhim aniqlik: jabrlanuvchining boshqa bayonotlarini, agar ular alohida huquqiy baho olmagan bo\u2018lsa, sud tomonidan isbotlangan faktlar sifatida taqdim etib bo\u2018lmaydi. <\/p>\n\n

Biz mojaroning qancha vaqt davom etgani va sudga murojaat qilinishidan oldin nechta haqorat bo\u2018lganini bilmaymiz. Ammo bunday murojaatning o\u2018zi oiladagi vaziyatni ichki yo\u2018l bilan hal qilishning imkoni qolmaganini ko\u2018rsatadi. <\/p>\n\n

Yillar davomida sukut saqlashga va oilaviy muammolarni uydan tashqariga chiqarmaslikka o\u2018rgatilgan ayol uchun qaynonasi ustidan ariza berish oson qaror emas. Unga qarindoshlari bosim o\u2018tkazishi, oilani buzishda ayblashi va eri hamda farzandlari uchun chidashi kerakligini eslatishi mumkin. <\/p>\n\n

Shunga qaramay, qarindoshlik munosabatlari insonni himoya so\u2018rash huquqidan mahrum qilmaydi.<\/p>\n\n

Sud qanday qaror chiqardi.<\/h2>\n\n

Sud jarayoni 2023-yil noyabr oyida bo\u2018lib o\u2018tgan. Jazoni tayinlashda sud Saodat U.ning yoshi katta ekanini, aybini qisman tan olganini va og\u2018ir moddiy ahvolini hisobga olgan. <\/p>\n\n

Sud uni boshqa insonning sha\u2019ni va qadr-qimmatini qasddan tahqirlaganlikda aybdor deb topdi va 660 ming so\u2018m miqdorida jarima tayinladi.<\/p>\n\n

Bunday hukmni adolatli deb hisoblash mumkinmi?<\/p>\n\n

Huquqiy nuqtayi nazardan sud nafaqat sodir etilgan huquqbuzarlikni, balki javobgarlikka tortilgan ayolning holatini ham hisobga olgan. Biroq jabrlangan inson uchun adolat faqat jarima miqdori bilan o\u2018lchanmasligi mumkin. Muhimi \u2014 haqoratlar to\u2018xtaydimi, u o\u2018zini xavfsiz his qiladimi va oiladagi unga bo\u2018lgan munosabat o\u2018zgaradimi. <\/p>\n\n

Sud muayyan epizodga huquqiy baho berishi va jazo tayinlashi mumkin. Ammo bitta qarorning o\u2018zi yillar davomida buzilib kelgan munosabatlarni tiklay olmaydi. <\/p>\n\n

Bu ish ko\u2018rib chiqilgandan keyin ushbu oilaning hayoti qanday kechgani noma\u2019lum. Qaynona va kelin bir uyda yashashni davom ettira oldimi, bosimlar to\u2018xtadimi va M. Togayevani yaqinlari qo\u2018llab-quvvatladimi \u2014 bular ochiq qolgan savollar. <\/p>\n\n

Ammo bu voqea eng muhim narsani eslatadi: haqoratlar faqat uyda sodir bo\u2018layotgani uchun odatiy holga aylanmaydi. Na yosh, na oilaviy mavqe, na an\u2019analar bir insonning boshqasini kamsitish huquqini bermaydi. <\/p>\n\n

Va himoya so\u2018rash \u2014 oilani buzish degani emas. Ba\u2019zan bu endi bosib o\u2018tib bo\u2018lmaydigan chegarani belgilashning yagona yo\u2018li bo\u2018lishi mumkin. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Agar uyda sizni haqorat qilishsa va kamsitishsa \u2014 bu javobsiz qoladimi? Qaynona va kelin o\u2018rtasidagi sudgacha yetib borgan mojaroning haqiqiy tarixi. <\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":11043,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[434,585,582,586,583,197,584,581,587],"class_list":["post-11197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-my-rights","tag-ayollar-huquqlari","tag-haqiqiy-voqealar","tag-haqorat","tag-huquqlarni-himoya-qilish","tag-kamsitish","tag-ozbekiston-2","tag-oilaviy-mojaro","tag-qaynona-va-kelin","tag-sud-ishi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11198,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11197\/revisions\/11198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayolqadri.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}